In 't Veen Advocaten
.
.
.
.
.
.
.

Bewindvoerder nalatig door aanvraag beschermingsbewind niet “nauwgezet te monitoren”

Bewindvoerders in schuldsaneringszaken dienen als toezichthouder erop toe te zien dat schuldenaren zich houden aan de verplichtingen die voortvloeien uit de schuldsaneringsregeling. Mocht een schuldenaar toerekenbaar één of meerdere financiële verplichtingen niet nakomen, dan kan dit voor de rechtbank grond vormen de schuldsaneringsregeling te beëindigen zonder verlening van de zogenoemde schone lei.

Dit kan eventueel anders liggen indien de schuldenaar ten tijde van de schuldsaneringsregeling onder beschermingsbewind had moeten staan, doch dit beschermingsbewind niet door de schuldenaar is aangevraagd en de bewindvoerder hierop geen toezicht heeft gehouden.

nauwgezet monitoren

Een schuldenaar heeft ten tijde van de wettelijke schuldsaneringsregeling onder meer de verplichting geen nieuwe schulden te laten ontstaan.

In een schuldsaneringszaak die diende voor de Rechtbank Rotterdam stelde een schuldenares zich op het standpunt dat de bij haar ontstane nieuwe schulden haar niet toe te rekenen waren vanwege haar hogere leeftijd en psychische gesteldheid.

De rechtbank besloot de schuldenares nog een laatste kans te geven de schuldsaneringsregeling tot een goed einde te brengen onder de voorwaarde dat schuldenares beschermingsbewind zou aanvragen. Daarbij heeft de rechtbank de wsnp-bewindvoerder verzocht nauwgezet te monitoren dat deze voorwaarde ook zou worden nageleefd.

Beschermingsbewind houdt kort gezegd in dat een (beschermings)bewindvoerder de financiële zaken gaat regelen voor iemand die daartoe vanwege bijvoorbeeld psychische redenen niet meer in staat is. Dit betekent onder meer dat de beschermingsbewindvoerder voortaan ten behoeve van die persoon de rekeningen betaalt.

eindzitting voor de rechtbank

Op de eindzitting - de zitting tijdens welke de rechtbank moet toetsen of de schuldenares zich aan alle verplichtingen heeft gehouden ten tijde van de schuldsaneringsregeling - constateerde de rechtbank dat de schuldenares niet overeenkomstig de aan haar opgelegde voorwaarde beschermingsbewind had aangevraagd en dat de nieuwe schulden nog steeds bestonden. Dit vormde voor de rechtbank reden de schuldsaneringsregeling van schuldenares te beëindigen zonder verlening van de schone lei.

De advocaat van de schuldenares (ondergetekende) heeft op de eindzitting naar voren gebracht dat de rechtbank op een eerdere zitting de bewindvoerder had geïnstrueerd nauwgezet te monitoren dat de schuldenares de voorwaarde om beschermingsbewind aan te vragen, zou naleven. De bewindvoerder had echter verzuimd aan deze instructie te voldoen. Verder gaf de schuldenares aan dat zij niet eens wist wat beschermingsbewind inhoudt, laat staan dat zij wist hoe beschermingsbewind aan te vragen.

Zou de bewindvoerder nauwgezet gemonitord hebben of de schuldenares al dan niet beschermingsbewind had aangevraagd, dan zou de bewindvoerder tot de conclusie gekomen zijn dat de schuldenares dit niet in gang had gezet. De bewindvoerder had de schuldenares dan kunnen informeren over wat beschermingsbewind inhoudt en hoe zij dit diende aan te vragen. Aangezien de bewindvoerder dit had nagelaten, met als gevolg dat schuldenares niet onder beschermingsbewind is komen te staan, kunnen de nieuwe schulden niet aan schuldenares worden toegerekend. Immers, indien schuldenares wel onder beschermingsbewind zou hebben komen te staan, dan had de beschermingsbewindvoerder de rekeningen betaald, waardoor er geen nieuwe schulden ontstaan zouden zijn.

De advocaat betoogde dat het niet anders kon dan dat schuldenares de schone lei toe zou komen. De rechtbank, echter, wilde daar niets van weten en repte met geen woord in het vonnis over wat de advocaat hierover naar voren had gebracht.

hoger beroep

De schuldenares komt in hoger beroep van het vonnis van de rechtbank. In hoger beroep brengt de advocaat (nogmaals) uitvoerig naar voren dat de schuldenares onder beschermingsbewind had zullen staan en dat het aan de wsnp-bewindvoerder te wijten is dat dit niet is gebeurd, aangezien hij verzuimd heeft nauwgezet te monitoren of schuldenares de voorwaarde zou naleven om beschermingsbewind aan te vragen. Wederom betoogde de advocaat dat het gevolg hiervan diende te zijn dat schuldenares de schone lei zou worden verleend. Evenals de rechtbank besteedde echter ook het Gerechtshof Den Haag geen overwegingen aan dit verweer.

Het hof overweegt dat de nieuwe schulden schuldenares zijn toe te rekenen omdat het verweer van de advocaat er niet aan af doet – ondanks dat de schuldenares niet heeft geweten wat beschermingsbewind inhield – dat zij hulp en bijstand had kunnen inschakelen. Volgens het hof is onvoldoende aannemelijk geworden dat de schuldenares daartoe niet in staat was.

cassatie

De schuldenares laat het er niet bij zitten en stelt beroep in cassatie in bij de Hoge Raad - en met succes. Na een lange adem, vindt zij uiteindelijk gehoor bij de Hoge Raad. De Hoge Raad overweegt als volgt (zie het arrest):

“(…) De rechtbank achtte het beschermingsbewind nodig voor een succesvolle voortzetting van de schuldsaneringsregeling, gezien de persoon en de psychische toestand van [verzoekster]. Die toestand maakte dat de op dat moment bestaande tekortkomingen [verzoekster], in de woorden van de rechtbank, “niet geheel toerekenbaar” waren. Onder deze omstandigheden kon het hof niet tot het oordeel komen dat de ten tijde van de beëindiging van de schuldsaneringsregeling ontstane nieuwe schulden en het niet aanvragen van een beschermingsbewind aan [verzoekster] konden worden toegerekend, zonder daarbij in te gaan op het gestelde niet nakomen door de bewindvoerder van haar verplichting om het aanvragen van een beschermingsbewind “nauwgezet te monitoren” en op de gestelde gevolgen van het niet tot stand komen van het beschermingsbewind voor het verdere verloop van de schuldsaneringsregeling.”

De Hoge Raad verwijst de zaak naar het Gerechtshof Amsterdam ter verdere afdoening.

conclusie

Zowel de rechtbank als het gerechtshof waren van oordeel dat het volledig aan de schuldenares toe te rekenen is dat zij nieuwe bovenmatige schulden heeft laten ontstaan, met als ingrijpend gevolg dat zowel de rechtbank als het gerechtshof haar de schone lei onthouden. Het komt er eigenlijk op neer dat het de eigen schuld was van de schuldenares; "dan had ze maar hulp moeten vragen". Dat de schuldenares psychische beperkingen had niet wist wat beschermingsbewind inhield, maakte dit voor de rechtbank en het hof niet anders. Rechtbank en hof stellen de bewindvoerder volledig “buiten schot”. Dit laat zich moeilijk rijmen met de eerdere beslissing van de rechtbank dat beschermingsbewind moest worden ingesteld en dat een en ander door de wsnp-bewindvoerder diende te worden gemonitord.

De Hoge Raad heeft ingegrepen en mogelijk leidt het arrest ertoe dat de lagere rechtspraak zich ook (meer) gaat richten op de verplichtingen die de bewindvoerder moet nakomen en wat de consequenties moeten zijn als die bewindvoerder een verplichting niet is nagekomen, en dan vooral met betrekking tot de vraag of aan een schuldenaar de schone lei kan worden afgegeven.

tenslotte

Mocht u in de wettelijke schuldsaneringsregeling (wsnp) zitten en van mening zijn dat de bewindvoerder zijn verplichtingen naar u niet of niet goed nakomt, neem dan contact op met mr. J.M. van der Linden van In’t Veen Advocaten, voor een vrijblijvend advies.

mr. Jeroen van der Linden

Laatst bijgewerkt: 04/04/17

mr. Jeroen van der Linden

Mr. J.M. van der Linden studeerde civiel recht en strafrecht aan de Universiteit van Leiden. Sinds 2003 is hij advocaat bij In 't Veen Advocaten. Hij treedt veelvuldig op in schuldsaneringszaken (eindzitting, tussentijdse zitting/tussentijdse beëindiging, schone lei). Voorts treeds hij veel op voor cliënten in lichte en zware strafzaken. Van der Linden is aspirant lid van de Haagse Vereniging van Jeugdrechtadvocaten.Hij ondersteune gedurende twee jaar de Rechtswinkel te Alphen aan den Rijn e.o. en geeft advies aan studenten bij de Leidse Kinderrechtswinkel.

Op de inhoud van deze pagina en op het gebruik van deze website zijn algemene voorwaarden van toepassing.

Doorzoek de site

Publicaties van mr. Jeroen van der Linden



Bewindvoerder nalatig door aanvraag beschermingsbewind niet “nauwgezet te monitoren”
Toch (onder omstandigheden) een 'schone lei' indien de bewindvoerder tekortschiet in zijn verplichting te monitoren of, zoals door de rechtbank geïnstrueerd, de schuldenaar beschermingsbewind heeft aangevraagd.

Vergeten boodschappen af te rekenen: winkeldiefstal of niet?
Per ongeluk boodschappen niet afgerekend; maakt iemand dat een winkeldief? Moet een toegezonden strafbeschikking worden betaald?

Het beklagrecht voor gedetineerden
Een gedetineerde heeft binnen een penitentiaire inrichting (huis van bewaring en gevangenis) het recht in beklag te gaan tegen een beslissing die de directeur van de inrichting tegen hem heeft genomen.

Het vereiste van de goede trouw om toegelaten te worden tot de wettelijke schuldsaneringsregeling
Wat houdt het begrip 'te goeder trouw' in bij de vraag of iemand kan worden toegelaten tot de wettelijke schuldsaneringsregeling?

De sollicitatieplicht in de wettelijke schuldsaneringsregeling
Welke regels gelden voor de sollicitatieplicht in de wettelijke schuldsaneringsregeling (Wsnp)?

Is verlenging mogelijk na einde van de schuldsaneringstermijn?
Hoge Raad: de beslissing de termijn van de wettelijke schuldsaneringsregeling te verlengen, kan ook nog worden genomen na het moment waarop de termijn van drie jaar van de schuldsaneringsregeling afloopt.

Het inlopen van een boedelachterstand in de wettelijke schuldsaneringsregeling (WSNP)
De schuldenaar is verplicht gedurende de looptijd van de wettelijke schuldsaneringsregeling iedere maand al zijn inkomsten boven het “vrij te laten bedrag” over te maken op de boedelrekening. Dit wordt de maandelijkse “boedelafdracht” genoemd.

Ontnemingsvordering in het strafrecht
De officier van justitie kan een ontnemingsvordering bij de rechter indienen wanneer hij iemand ervan verdenkt een strafbaar feit te hebben gepleegd waarbij geldelijk gewin is behaald.

Meer...